Snel afvallen niet slim, Afvallen op maat

Start met KetoX

“Snel afvallen is niet slim” Dit schrijft Tatjana van Strien in haar boek “afvallen op maat” Keer op keer lijnen en iedere keer weer dikker uit de strijd komen. Dat is vroeg of laat de frustrerende uitkomst van veel lijnpogingen. Psycholoog Tatjana van Strien heeft een frisse kijk op het probleem. „Stop nu eerst eens met lijnen en probeer te ontdekken waar de verkeerde eetgewoonten vandaan komen.”

Tussen de tientallen dieetboeken die jaarlijks verschijnen lijkt haar boek ”Afvallen op maat”, dat eind van de maand in de winkel ligt, een vreemde eend in de bijt. Recepten staan er niet in en aantrekkelijke kleurenfoto’s van de meest uiteenlopende gerechten ontbreken ook. Toch stelt de onderzoeker van de Radboud Universiteit in Nijmegen een gewichtsverlies van 10 tot 20 kilo in het vooruitzicht. Niet voor even, maar blijvend.

De psycholoog blaast een enigszins op de achtergrond geraakte theorie nieuw leven in. „Op dit moment is de gangbare gedachte dat afvallen een kwestie van wilskracht is. Wie minder eet en veel beweegt, redt het wel. Maar lijnen heeft ook een psychologische kant, dat weten we al sinds de jaren vijftig. Veel lijners krijgen de verloren kilo’s met rente weer terug.”

Zo is er de externe eter, die extreem gevoelig is voor voedselprikkels die van buiten op hem afkomen. Gebakjes in de etalage van de bakker, de koektrommel op het aanrecht of een zak chips in de kast, niets kan hij laten staan. Het feit dat hij even daarvoor een paar boterhammen heeft weggewerkt, verandert daar niets aan.

Een externe eter moet leren wanneer hij genoeg heeft. Gebruik drie maaltijden per dag, met af en toe een caloriearm tussendoortje, doceert Van Strien. „Eet voedsel dat sterk verzadigt. Popcorn, volkorenbrood en fruit in plaats van chips, witbrood en koek. Haal geen lekkers in huis voor onverwachte gasten, want meestal ben je zelf die onverwachte gast.” Externe eters die deze tips in acht nemen, hebben veel kans zonder professionele hulp van hun probleem af te komen.

Bij de emotionele eter is er iets anders aan de hand. Die eet niet omdat hij al dat eten om zich heen niet kan weerstaan, maar uit verdriet, woede of angst. Tijdens eetbuien propt hij enorme hoeveelheden voedsel naar binnen, die er niet zelden met dezelfde gang weer uitkomen, omdat de gefrustreerde eter zijn vinger in de keel steekt. Lijnen is in dat geval niet meer dan symptoombestrijding. De Nijmeegse onderzoeker wil dat mensen de werkelijke oorzaak onder ogen leren zien. „Stop met lijnen, probeer je emoties onder controle te krijgen en verander tegelijkertijd je levensstijl.” Emotionele eters komen minder makkelijk van hun eetbuien af dan de eerder genoemde groep. Zelfhulp is mogelijk, maar veel mensen zullen toch niet zonder professionele ondersteuning kunnen. De kans op eetstoornissen, zoals eetbuien, boulimia of anorexia, is groot.

Sonja Bakker
Beginnen met lijnen is niet moeilijk, volhouden des te meer. „Uit onderzoek blijkt dat het gros van de lijners in de loop van de tijd alleen maar dikker wordt. Dit dik zijn op zich is ook weer een bron van psychisch onbehagen. Van Strien raadt mensen met overgewicht aan niet klakkeloos met een dieet te beginnen, maar eerst het probleem goed in kaart te brengen. Achter in haar boek staat een test waarmee iemand kan bepalen of hij een emotionele of een externe eter is. Een eetdagboek moet helder krijgen hoe het eetpatroon er werkelijk uitziet. „Mensen denken van zichzelf algauw dat ze weinig eten, maar dat blijkt tegen te vallen. Het eetdagboek is een onderdeel van de therapie. Het werkt confronterend en leert in welke situaties iemand zich te buiten gaat.”

De boodschap van de Nijmeegse onderzoeker komt in een tijd waarin Nederland massaal aan het sonjabakkeren is. Helemaal fout, aldus Van Strien. „Het dieet van Sonja Bakker is veel te drastisch en pakt het onderliggende probleem niet aan. Wie er te lang mee doorgaat, eet bovendien niet gevarieerd genoeg en krijgt onvoldoende brood en zuivel binnen. Daarnaast wordt de stofwisseling op de spaarstand gezet, zodat het lichaam veel zuiniger met voedsel omgaat. Wie na een periode van lijnen weer normaal gaat eten, zal dus snel aankomen. Er zijn minstens acht studies