Plastic Soep en het Milieu

Afvallen in 2021

Veel van onze producten worden verpakt in plastic. Plastic is goedkoop, niet zwaar en houdt voedsel langer vers. Prettig toch zou je denken? Helaas, plastic is een gevaar voor milieu, mens en dier. Plastic verteert niet, blijft dus lang op straat liggen of zakt naar de bodem van de zee, waar het door de zeedieren gegeten wordt en het ten slotte weer in ons lichaam terecht komt. Onlangs heeft een Amerikaanse onderzoeksinstelling, na jarenlang onderzoek, een berekening gemaakt dat er per inwoner 700 stukjes plastic drijven in de oceanen. Het werkelijke aantal stukjes plastic per persoon in de oceanen is nog veel groter omdat veel plastic in het water zweeft of naar de bodem is gezonken.

Vooral die dunne tasje die je overal bij krijgt en waar je je groenten in stopt in de supermarkt, op de markt of bij de groenteboer, zijn vlinderlicht en deze waaien makkelijk de natuur of het water in. Ik neem al jaren m’n eigen stoffen of nylon tasjes mee van huis en moet elke keer weer tegen de verkopers zeggen dat ik geen tasje nodig heb. Ook op de biologische boerenmarkten wordt alles in plastic tasjes gedaan (terwijl die mensen zich meestal bewuster zijn van de natuur dan bij reguliere winkels) en ik heb soms echt strijd als ik zeg dat ik die niet wil hebben. Of als het dan toch verpakt moet worden (zoals sla) dat ik het liever in een papieren zak wil hebben. Gelukkig wordt het vanaf 1 januari 2016 verboden om door de winkeliers en marktkooplui gratis plastic tasjes mee te geven aan hun klanten.

Dat er zoveel plastic in onze oceanen terecht komt is een wereldwijd probleem en wordt ook wel de “plastic soep” genoemd. Deze soep is erg moeilijk om op te ruimen. Het is niet zo moeilijk om de grote stukken uit het water te halen, maar wel om de kleinere deeltjes eruit te halen, want dan zou je het water moeten zeven en daarmee zou ook het plankton uit het water gezeefd worden. Het is dus belangrijk dat we niet alleen moeten stoppen met het gooien van onze afval op straat en het verpakken van onze producten in plastic, maar ook dat er gezocht wordt naar alternatieven.

Papieren zakken zijn  veel  beter voor onze gezondheid en die van de dieren. Bij veel biologische winkels en groenteboeren liggen er naast de gewone plasticzakken ook papieren zakken om je groente en fruit in te stoppen. Bij bewust gebruik zijn deze zakken makkelijk te hergebruiken.

Zijn biologisch afbreekbare tasjes dan de oplossing?

Sommige winkels bieden hun klanten tasjes aan van biologisch afbreekbare materialen. Deze tasjes zijn gemaakt van natuurlijke polymeren uit aardappels, rietsuiker en mais. Dit is veel beter voor onze gezondheid en die van de dieren. Het nadeel is dat deze materialen ook al gebruikt worden voor onze voeding. Een beter alternatief als het gaat om onze gezondheid en die van de dieren zou dan zijn dat er plastic gemaakt wordt van bijvoorbeeld aardappelschillen. Deze worden niet meer gebruikt voor onze voeding en zijn overbodig geworden.

Zijn deze alternatieven ook goed voor het milieu?

De productie  van papier kost  veel energie, zelfs meer dan de productie van plastic. Bovendien kost papier veel gebruik van het land, door de bomen die nodig zijn om papier van te maken.

Tasjes maken van biologisch afbreekbaar materiaal kost  veel energie, tijd en geld en hebben bovendien een aantal jaar nodig om volledig afgebroken te worden.

Als je dus echt bewust wilt zijn en behalve voor je eigen gezondheid ook nog eens goed wilt zijn voor het milieu, dan kun je beter je eigen tasjes mee nemen. In veel winkels kun je duurzame nylon of (ongebleekt) katoenen tasjes kopen. Deze zijn licht, makkelijk mee te nemen en bovendien uitwasbaar. Tevens bieden sommige winkels  grote plastic boodschappentassen aan gemaakt van gerecycled plastic. Deze zijn makkelijk schoon te maken onder de kraan.

Plastic in onze producten

Niet al het plastic kun je met het blote oog zien. Er zijn plasticdelen die niet duidelijk zichtbaar zijn. Hierbij kun je denken aan plasticdelen die verborgen zitten in cosmetica producten als tandpasta, shampoo, scrub crèmes. Ook in sommige voedingsmiddelen zit plastic verborgen. Denk hierbij aan koffiecreamers, melkpoeders, time-released voedingssupplementen (deze hebben een kunststof coating) enz.

Plastic en onze gezondheid

Veel van onze etenswaren zijn ook verpakt in plastic. Olie bijvoorbeeld. Oliehoudende producten (ook mayonaise) trekken makkelijk plastic aan en de schadelijke stoffen verdwijnen hierbij dus gewoon in je lichaam. Maar ook groenten, vlees, vis en fruit zit verpakt in plastic waarvan de gifstoffen in het eten kunnen lekken. Het wordt helemaal een probleem wanneer  het plastic verwarmd wordt. Denk bijvoorbeeld aan de plastic bakjes voor in de magnetron (oh zo makkelijk),  het bekertje uit de koffieautomaat op je werk (oh zo lekker) of de plastic bakken waarin je eten wordt gestopt als je je eten haalt bij een afhaalrestaurant.

Plastic kan stoffen bevatten die zijn kankerverwekkend. Deze stoffen kunnen de werking van o.a. oestrogene hormonen in mannen- en vrouwenlichamen imiteren, waardoor er een hormonale disbalans  kan ontstaan, met alle gevolgen van dien. Voor ons gewicht is plastic ook geen fijne bijkomstigheid, omdat het je stofwisseling kan vertragen. Dit kan ervoor zorgen dat je niet meer afvalt of snel aankomt. Bovendien kan het ontstekingen in de hand werken waar je ook niet op zit te wachten. De nieren en lever kunnen niets met plastic, waardoor het niet of nauwelijks weggevoerd wordt. Als je een goede darmwerking hebt, dan mag je hopen dat deze het werk doen en je het plastic weer uitpoept.

Verschillende soorten plastic

Gelukkig is niet al het plastic even slecht voor onze gezondheid. Verschillende soorten plastic worden aangeduid met de volgende codes.
De codes kun je meestal onderop de producten of verpakking vinden, deze worden aangeduid met een driehoek.

Code 1 – PET(polyethyleentereftalaat) – zoveel mogelijk vermijden

Hierbij kun je denken aan de plastic water-, frisdrank- en olieflessen. Er wordt gezegd dat deze redelijk veilig zijn bij eenmalig gebruik. Bij hergebruik leveren deze flessen grote schade op, maar ook bij schade aan de fles en blootstelling aan de zon kunnen ze erg schadelijk zijn. Uit onderzoek is gebleken dat de flessen DEHP lekken wanneer ze niet meer in goede staat zijn. DEHP is waarschijnlijk kankerverwekkend. Bovendien kunnen ze ook andere hormoonverstorende stoffen gaan lekken.

Code 2 – HDPE (high density polyethyleen)veilig

Dit is een dikkere, ondoorzichtige plasticsoort waar bijvoorbeeld speelgoed en flessen shampoo of douchegel van worden gemaakt. Het is veilig voor onze gezondheid en beter voor het milieu, omdat het hergebruikt kan worden en makkelijk te recyclen is.

Code 3 – PVC (polyvinylchloride) – vermijden

Van dit type plastic worden er producten gemaakt als zwembandjes, douchegordijnen, matrasbeschermers, slabbetjes enz. PVC is een van de meest gebruikte en meest schadelijke plasticsoort. Bij het maken