Fodmap Prikkelbare Darm Syndroom


Het FODMAP-beperkte dieet bestaat uit dieetrichtlijnen die speciaal gericht zijn op patiënten met een Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) en mensen die last hebben van divertikels, diverticulitis of een spastische darm. FODMAP is gebaseerd op informatie die afkomstig is van het King’s College en de Monash Universiteit in Australië. In Nederland is deze informatie verder uitgewerkt door het Martini Ziekenhuis in Groningen. De Officiele Nederlandse benaming is het Het FODMAP-beperkte dieet. Dit komt door het beperken van bepaalde voedingsproducten in je eetpatroon.

Op de FODMAP lijst staan ‘verboden‘ en ‘toegestane‘ producten die de basis vormen van dit dieet. Verderop in dit artikel zal ik uitgebreid ingaan op deze lijst.

Maag en Darmdieet

Meer dan één miljoen Nederlanders heeft regelmatig last van een opgeblazen gevoel, buikpijn of een verstoorde stoelgang met diarree en/of obstipatie. Dit zijn symptomen die vaak voorkomen bij PDS. Tot voor kort waren PDS patiënten aangewezen op het maag en darmdieet van de Vlaamse arts Dr. Patrick Sweetlov of de Nederlandse arts Dr. F.H. Wullink. Het FODMAP-beperkte dieet brengt hier verandering in en is een aanzienlijk beter alternatief op deze bestaande behandelmethoden.

De dieetrichtlijnen van FODMAP zijn in 2013 opgesteld door de Engelse universiteiten the Monash University en the King’s College. Omdat Engelse producten en eetgewoonten afwijken van wat we in Nederland en België eten en drinken heeft het Martini Ziekenhuis in 2014 volgens de richtlijnen van FODMAP een Nederlands / Vlaamse variant samengesteld.

Na het tot stand komen van deze vernieuwde versie is een eerste serie patiënten behandeld volgens FODMAP 2.0. De resultaten waren overwegend positief. Uit het onderzoeken blijkt dat bij ongeveer 75% van de PDS-patiënten de klachten verminderen door dit dieet. Het directe gevolg was de opening van een eerstelijns polikliniek diëtetiek in het Martini Ziekenhuis te Groningen. Het FODMAP dieet bleek een doorbraak in de behandeling van het Prikkelbare Darm Syndroom.

Wat zijn FODMAP’s?

FODMAP’s zitten van nature in voedingsmiddelen die we dagelijks eten en vormen een basis voor een verantwoord eetpatroon. de letters FODMAP staan voor:

F Fermenteerbare
O Oligosachariden (fructanen en galactanen)
D Disachariden (lactose). (deze komen voor in melkproducten)
M Monosachariden (fructose, deze komen voor in fruit en groenten)
A And
P Polyolen (suikeralcoholen, deze komen voor in zoetstoffen, fruit en groenten)

FODMAP’s zijn koolhydraatrijke moleculen die niet goed worden opgenomen door je dunne en dikke darm. In je darmstelsel zitten bacteriën die moeite hebben met FODMAP’s. Het gevolg is het vrijkomen van gassen wat zorgt voor pijnlijke darmen. Daarnaast kunnen symptomen zoals winderigheid, een opgeblazen gevoel, diarree en een onregelmatige stoelgang ontstaan. Kortom, PDS. Door FODMAP producten te beperken komen er minder van deze moleculen in je darmstelsel wat ervoor zorgt dat de PDS klachten verminderen.

Starten met FODMAP

Er zijn twee manieren om met FODMAP te staren, zelfstandig of onder begeleiding van een arts. Het is een ingewikkeld dieet is daarom is het in eerste instantie aan te raden om FODMAP te volgen via een arts of diëtist. Hierdoor worden ongewilde fouten voorkomen en kunnen de klachten beter beoordeeld worden. Kies je ervoor om zelfstandig de richtlijnen van FODMAP te volgen dan ben je aangewezen op de FODMAP Lijst.

Gesponsorde Berichten



FODMAP Lijst

De basis van het dieet bestaat uit de FODMAP lijst. Op deze lijst staan producten die toegestaan of verboden zijn. Het gaat erom of een product FODMAP-arm of FODMAP-rijk zijn. De arme producten kunnen zonder problemen worden gegeten en gedronken, terwijl de FODMAP-rijke producten zoveel mogelijk vermeden moeten worden.  Omdat de lijst oorspronkelijk in Australië is samengesteld en vervolgens naar het Nederlands is vertaald, is het mogelijk dat er producten ontbreken. Opmerkelijk is dat probiotica op de verboden lijst staat. Veel mensen drinken dagelijks probiotica met als doel hun maag en darmstelsel tot rust te brengen. Door FODMAP wordt echter het tegendeel beweert. De praktijk wijst uit dat het uitsluiten van probiotica inderdaad een goede invloed heeft op PDS.

FODMAP Fases

FODMAP is opgebouwd uit twee fases. Tijdens de eerste fase eet je geen producten uit de verboden lijst. Je doet dit net zo lang tot je PDS klachten weg (of sterk verminderd) zijn. Vervolgens  zonder dat de klachten terug komen. Als ze wel terugkomen was de reïntroductie niet succesvol en schrap je dat product weer. Het is voor sommige mensen verleidelijk om permanent geen FODMAP’s meer te eten, maar dat is niet aan te raden. Aan de ene kant omdat je dan heel eenzijdig eet qua groenten en fruit en aan de andere kant omdat deze koolhydraten heel goed zijn voor je darmflora. Zolang het maar niet voor klachten zorgt, want dan doet het meer kwaad dan goed!

FODMAP Recepten

Als je FODMAP een tijdje volgt dan ben je in staat om recepten samen te stellen op basis van de producten die goed aansluiten bij jouw persoonlijke profiel. Om een indruk te krijgen van een FODMAP proof recept wil ik graag het volgende recept met je delen.

FODMAP Ovenschotel

Deze schotel voldoet volledig aan de volgende eisen:

  • FODMAP
  • Koolhydraatarm
  • Tarwevrij
  • Vegetarisch
  • Suikervrij

Ingrediënten

  • Een handje pijnboompitten
  • Een stukje zachte geitenkaas
  • Een beetje olijfolie
  • 5 winterwortels
  • Een halve venkel
Bereiden
  • Verwarm de oven voor op 200°C
  • Snij de winterwortels en de venkel in grove stukken en leg ze in een grote platte ovenschaal
  • Bestrooi met pijnboompitten en overgiet met wat olijfolie
  • Plaats de schaal in de oven voor ongeveer 25 minuten

Conclusie

Het FODMAP dieet is geen hype maar een doeltreffende methode om PDS te behandelen. Het dieet is ontwikkeld door twee MDL artsen uit Melbourne, Australië. Uit onderzoek dat deze artsen hebben uitgevoerd is gebleken dat mensen met prikkelbare darm syndroom last hebben van het fermenteren van bepaalde soorten koolhydraten. Dit is een proces waarbij de koolhydraten in voeding worden omgezet in onze darmen. Bij mensen met PDS werkt dit proces niet goed met de bekende klachten als gevolg. FODMAP richt zich specifiek op dit proces en schrijft voeding voor je wel, of juist niet moet nemen. In de praktijk blijkt FODMAP een effectieve manier om PDS klachten behandelen.

Vragen en Ervaring met FODMAP

Heb je vragen over FODMAP, of wil je graag ervaringen uitwisselen? Gebruik dan het reactieformulier of bezoek het FODMAP forum.

Reageer op dit artikel

REAGEER ZONDER FACEBOOK

Vul een reactie in ajb
Vul hier je naam in

3 Reacties

  1. Ik heb ;laats even gezocht welk stoffen de boosdoener zijn van histamine, toen vond ik ook meteen dat er in pure yoghurt een geringe hoeveelheid histamine zit. Yoghurt werkt Pro-biotisch en is juist heel goed voor je darmen, vooral dat van de geit en de schaap. De kefir daar reageer ik wel heel heftig op, zal er toch wel ergens een verschil zijn want de yoghurt gaat prima. Maar als ik steeds maar weer lees dat ik het niet mag dan wordt ik misschien vanzelf wel gevoelig “is het niet.

    Ook wordt er op “sommige” forums vermeld, dat je ook geen bessen mag. Bij de één wel en bij de ander weer niet. Ik denk dat het wel eens tijd wordt voor de waarheid hier Je zal maar een allergie hebben en plaat van een intolerantie. Iedereen kan hier maar van alles neerzetten. Hier valt niet meer te sporten, maar zo lijkt het wel. Het gekke is dat je ook nauwelijks iemand kunt bereiken, om eventueel vragen te stellen over dit onderwerp. Wat wat mij betreft wel wat serieuzer mag worden genomen. Wat zo leuk is het niet om histamine gevoelig te zijn “echt niet.

    Ik heb ook P.D.S. en dan mag je ook geen zuivel ook geen yoghurt, terwijl yoghurt juist heel goed schijnt te zijn voor je darmen, Yoghurt schijnt ook weinig lactose te bevatten, is toch vreemd dat ze je dat verbieden. Soms vraag ik mij wel eens af waar deze mensen hun informatie vandaan halen en of het wel is ondersteund. Net had ik een forum waar bij stond dat een één of andere deskundige zijn bron zou zijn. en daar mag ik wel yoghurt en bessen snap je wat ik bedoel. Je moet zelf een hel hoop uitvinden door het een tijdlang weg te laten en weer te nemen. Wat ook eigenlijk niet echt gezond blijkt te zijn. Ook wordt je met wazige e informatie onzeker gemaakt en gaat het tussen je oren zitten. Had je voortijd geen last gehad heb je dat nu ineens wel. Snap je wat ik bedoel.

    Kortom tijd voor een serieuze forum eentje met de waarheid graag.

    Vriendelijke groetjes:

    T.E.

  2. Hallo Cees,

    Het is al enige tijd geleden je bericht. Ik kijk nu pas op deze site.
    Een dieetist kan je er goed bij helpen en advies geven.
    Ik heb ook last van een dikke buik. En al jaren PDS.
    Ben pas begonnen met het FODMAP dieet en het is nog afwachten, hoe het verder verloopt.
    Ik wens je veel succes en verbetering !

    Groet Mary Bannenberg

  3. Hallo,

    Ik heb nu al bijna een jaar lang last (naar mijn weten) van vastzittende lucht.
    Die lucht komt van mijn buik/darmen omhoog en kan dit niet uitboeren.
    Daarbij veel last van slokdarm en darmen.
    Allerlei ziekenhuizen en doktoren bezocht, alle onderzoeken gehad.
    Conclusie: Pds.
    Kunt u mij een 2 weken menu maken(fodmapdieet), ik heb dit een keer geprobeerd maar, ik lust geen soyamelk of speltbrood.

    groeten cees kalkman

Klik hier voor meer ervaringen

RECENSIEOVERZICHT
Algehele Waardering
Sanne
Mijn naam is Sanne Sanders en ik ben trendwatcher op het gebied van dieet, voeding, gezondheid en beauty. Regelmatig schrijf ik een artikel of review voor vetvrij.com Heb je een vraag of suggestie? Dan kun je me een berichtje sturen.