Een kroket is gezonder dan kaas! Wat is nou gezond?

Start met KetoX

Wat is nou gezond? Is broccoli goed tegen kanker, is biologisch eten gezonder, en is een kroket wel zo ongezond? De inernationaal vermaarde voedingswetenschapper Martijn Katan, hoogleraar voedingsleer aan de VU in Amsterdam, schreef er een ontnuchterend boek over.

Martijn Katan is gefascineerd door de werking van het menselijk lichaam. „Een heel klein stukje lijf zit nog gecompliceerder in elkaar dan een Boeing 747. De nieuwste computer is er beginnerslego bij.”

Als onderzoeker realiseert hij zich terdege dat het een systeem is ’dat je verstand nog altijd te boven kan gaan’. „Bijna iedereen denkt te weten wat gezond eten is. De enige die het niet zeker weet, is misschien de voedingswetenschapper zelf.” Die beseft dat nieuwe ’ontdekkingen’ niet zelden weer herzien moeten worden doordat ze door de tijd en nieuwe onderzoeken worden ingehaald.

Bestel dit boek bij bol·com

Wat is nu gezond? herziene en uitgebreide editie
Wat is nu gezond? herziene en uitgebreide editie
Martijn B. Katan

Op werkdagen voor 21:30 besteld, morgen in huis!

Hebben rode wijn en chocolade, zoals wordt beweerd, inderdaad een gunstig effect op het hart? De liefhebbers willen het maar wat graag geloven. „Maar op z’n vroegst weten we dat pas zeker over tien tot twintig jaar,” zegt Katan. Nieuws over voeding is echter ’hot’ en blijft niet lang op de plank. Maar wat is nu waar? Wanneer eet je een broodje gezond en wanneer een broodje aap?

Tijdens het schrijven van zijn boek stuitte Katan op zaken waar hij nog nooit bij had stilgestaan. „Ik had me bijvoorbeeld nooit gerealiseerd dat veel mensen denken dat je lichaam ’s nachts stilstaat en dat het moet worden opgestart door te ontbijten.” Op een lege maag zou het lichaam immers niet goed aan de slag kunnen? Een fabel, aldus Katan.

„Net als de veronderstelling dat je ’s avonds voor het slapen gaan niet meer zou mogen eten. De motor van je lijf loopt namelijk 24 uur per dag.”

Terug naar het ontbijt. „Er zijn inderdaad aanwijzingen dat je wat suffer bent op een lege maag. Aan de andere kant is het effect van ontbijten een stuk minder groot dan het drinken van twee koppen koffie.”

Maar van koffie drogen we toch uit? Alweer een fabel, doceert de hoogleraar. „Mensen die dagelijks koffie drinken, hebben net zo veel vocht in hun lichaam als mensen die cafeïne vermijden.”

Vaak zijn fabels hardnekkig en ook wel begrijpelijk. Want wat kan er nou gezond zijn aan een kroket? Katan ontdekte echter tot zijn eigen verrassing dat er wel degelijk iets te zeggen was in het voordeel van ’de ongezondste snack van Nederland’. „De laatste jaren is het frituurvet sterk verbeterd en de kroket levert, zo blijkt, ook behoorlijk wat ijzer op.” Waar dat ijzer vandaan komt? Katan heeft er nog geen sluitende verklaring voor gevonden.

„Eerst dacht ik nog aan een tikfout, maar dat was niet zo. Het zou misschien kunnen komen door het gebruik van orgaanvlees. Lever is bijvoorbeeld heel rijk aan vitamine C en mineralen. Of misschien door een beetje bloedpoeder? Ik heb er met de industrie over gebeld. Maar die zeiden dat dat niet zo is.”

Dus blijft hij zoeken. Zijn conclusie op dit ogenblik: „In vergelijking met een broodje kaas bevat een broodje kroket minder vet en calorieën, veel minder van het ongezonde verzadigde vet, meer opneembaar ijzer, en qua vitamines schelen ze weinig. Alles bij elkaar is een kroket beter dan kaas.”

Niet iedereen zal even blij zijn met een aantal conclusies die Katan trekt. Want zijn biologische groenten en fruit nu echt beter voor onze gezondheid? Katan zou het graag beamen. „Ik ben erg geporteerd van biologische landbouw. Dan denk ik aan de antroposofische boerderijen die ik wel eens bezoek. Daar wordt met aandacht en liefde omgegaan met de natuur en het milieu.”

Maar onderzoek wees uit dat er in biologisch geteelde groenten vrijwel dezelfde hoeveelheden voedingsstoffen zitten als in de conventionele varianten. „Ik vind het heel moeilijk om te zeggen, maar het is zoals het is.”

Wel staat vast dat het complete eet/leefpatroon van mensen die bewust biologisch of vegetarisch