Botten


Ons geraamte is de fundering van ons lichaam. Toch is het geen vaste en definitieve structuur, zoals je zou kunnen denken. Onze beendergestel blijft heel ons leven lang evolueren, en sommige gebeurtenissen kruipen niet in onze kleren maar in onze botten… Ons skelet lééft dus. Het houdt ons letterlijk recht, maar vervult ook andere, verrassender functies die essentieel zijn voor onze gezondheid.

Het begint allemaal heel vroeg… Vanaf de vierde week van de zwangerschap verschijnen de eerste verbeningskernen op de toekomstige wervelkolom van het embryo. Vandaar dat de mens tot de gewervelden behoort. Tot de zesde week bestaat het skelet van de foetus echter alleen uit kraakbeen. Het gaat om een resistent, maar toch elastisch weefsel dat veel water bevat. Vandaar ook dat het bijna doorschijnend is. Deze zogenaamde groeischijf (of epifysairschijf) is specifiek voor kinderen.

De groeischijf heeft in dit stadium als taak het middenstuk van het bot (de diafyse) te scheiden van het uiteinde (de epifyse), zodat het kan groeien in de lengte. Geleidelijk wordt ze vervangen door hard bot, naargelang het kind verder groeit. Volwassenen behouden een ander soort kraakbeen. In de oor- en de neusschelp bijvoorbeeld, en in de gewrichten, waar het kraakbeenweefsel de botrotatie vergemakkelijkt. Dankzij zijn soepelheid en zijn gladheid fungeert het kraakbeen als buffer tussen de verschillende botelementen en gaat het hun slijtage tegen.

De groei van het skelet wordt geregeld door een hormoon dat afgescheiden wordt door de hypofyse. Wanneer de botten volgroeid zijn, wordt hun kern hol en vormt er zich merg, dat omringd is met een laag sponsachtig been. Om het geheel te beschermen, bestaat de buitenkant uit een hardere laag compact been.

Voor de botvorming zijn verschillende elementen nodig. Het bekendste is calcium. Calcium waarborgt de hardheid en stevigheid van de botten. Het wordt omgezet in calciumfosfaat, een mineraal bestanddeel dat 65 % van het volgroeide bot uitmaakt. Vandaar het belang van een calciumrijke voeding, heel het leven lang en in het bijzonder tijdens de zwangerschap. Soorte breuken van het beendergestel: De ernst van een beenbreuk is afhankelijk van de kracht welke de breuk veroorzaakte.
Wanneer het breekpunt van het bot slechts licht wordt overtreden dan treed eerder een barst op in plaats van een volledige breuk.
Indien de kracht echter zeer groot is, zoals bvb bij een auto ongeval, kan het bot versplinteren.
Indien het bot dusdanig breekt dat botfragmenten door de huid steken, of indien een wonde het gebroken bot blootlegt dan spreken wij van een open beenbreuk. Deze open beenbreuk is ernstiger dan een gesloten breuk omdat beschadiging en vervuiling kan optreden van het bot en de omliggende weke weefsels. Dit leidt vaak tot besmettingen welke moeilijk te behandelen kunnen zijn. Wat is een gewricht ? Een gewricht is de plaats waar de uiteinden van 2 of meer beenderen in contact komen met elkaar.
De knie is bijvoorbeeld de ontmoetingsplaats van de femur (dijbeen) en de tibia (onderbeen). De knie is een voorbeeld van een scharniergewricht (hoofdzakelijk 1 bewegingsas)..
De heup is een bolgewricht (meerdere bewegingsassen) en is de ontmoetingsplaats van het bovenste uiteinde van de femur (de bol) welke past in het bekken (acetabulum = het pannetje)
De botuiteinden in het gewricht zijn bedekt door een glad materiaal, kraakbeen.Het kraakbeen bedekt het bot en laat vlotte, pijnloze beweeglijkheid toe in het gewricht.Het gewricht is omgeven door een fibreus kapsel dat bekleed is door een slijmvlies (de synoviale membraan) welke het gewrichtsvocht aanmaakt, dat de wrijving in het gewricht verminderd en slijtage voorkomt.
Boven dat fibreus kapsel liggen de gewrichtsbanden (ligamenten) welke de diverse beenderen met elkaar verbinden en het gewricht stabiliseren.
Spieren en pezen maken de actieve bewegingen mogelijk in het gewricht. Aandoeningen van het beendergestel/ gewricht: Klachten aan een gewricht kunnen vele verschillende oorzaken hebben. Ze kunnen het gevolg zijn van gescheurd kraakbeen, een gescheurde meniscus, gescheurde banden, gebroken bot, losse bot- en of kraakbeenstukjes, slijtage van het gewricht of een combinatie van deze letsels. Verder kan een gewrichtsontsteking voor klachten zorgen. Gewrichtsontsteking kan ook een onderdeel zijn van reumatische aandoeningen of andere ziektes.

2hf

Enkele aandoeningen:

  • Arthrose , Arthrosis
  • Artralgie
  • Artropathie
  • Avulsiefractuur
  • Bandletsel ,Bandenletsel
  • Beenlengteverschil
  • Bekkenscheefstand
  • Blaren
  • Branderige voeten
  • Bursitis
  • Cervicaal syndroom
  • Chondromalacia patellae , retro patellaire chondropathie, Chondropathie van de patella
  • Compartimentsyndroom , Logesyndroom
  • Diabetische voet , diabetes mellitus
  • Doorgezakte voorvoet
  • Eeltvorming
  • Etalagebenen , claudicatio intermittens
  • Friktiesyndroom van het tractus iliotibialis
  • Hakverhoging
  • Hallux valgus
  • Hamertenen Heupdysplasie
  • Hielpijn , hielspoor , fasciitis plantaris
  • Holvoet , pes cavus
  • Hypermobiliteit , hyperlaxiteit Ischemie
  • Jicht
  • Jumper’s Knee , infrapatellaire insertie-tendopathie
  • Klauwtenen
  • Klompvoet , pes equinovarus adductus
  • Kniekuil-kyste , baker-kyste
  • Likdoorn , eksteroog
  • Lumbaal syndroom
  • Lumbalgie , Lumbago
  • Osteoporose rugpijn
  • Platvoeten
  • Reuma
  • Reumatoïde artritis
  • Scoliose
  • Spastisch platvoetsyndroom
  • Spondylitis Ankylosans , Spondylitis Ankylose , Ziekte van Bechterew
  • Tendopathie
  • Tendovaginitis
  • Zweetvoeten
  • Preventie van het beendergestel: Zelfs al is een gezond beendergestel zeer stevig, zal elk bot breken indien de uitgeoefende kracht groot genoeg is .
    Een beendergestel dat verzwakt is door ziekte of onvoldoende belasting breekt uiteraard veel sneller dan gezond bot.
    Om een gezond skelet te ontwikkelen en te behouden heeft men nood aan voldoende hoeveelheden Calcium en voldoende beweging .Omwille van de samenstelling van het bot is Calcium een zeer belangrijk element in de groei, de ontwikkeling en het behoud van een stevig beendergestel.Een voldoende inname van calcium is noodzakelijk tijdens de groei en voor de volwassene, dit geld vooral voor de vrouw.

    Het vrouwelijk hormoon Oestrogeen regelt het huishouden van Calcium bij de vrouw.Na de menopauze, wanneer de vrouw minder oestrogenen produceert verliest zij calcium en botmassa.Het is dan ook zeer belangrijk dat de vrouw haar skelet zo sterk mogelijk maakt en behoudt door voldoende calcium inname en oefeningen .

    Het beendergestel zal tevens steviger worden door regelmatige, doch geen overdadige belasting.Bij een actieve persoon wordt het beendergestel steviger en denser.
    Het beendergestel van een inactief persoon is vaak merkelijk zwakker en treden breuken veel sneller op dan bij een actieve persoon.Om deze reden is het aangeraden dat oudere personen zo actief mogelijk blijven. Een aangepast dieet en voldoende oefeningen zijn belangrijke elementen om een beenbreuk te voorkomen.