IJzertekort of bloedarmoede is een veel gehoord probleem. Maar wat is bloedarmoede eigenlijk? Wat zijn de symptomen en wat kun je eraan doen? In dit artikel kun je er meer over lezen. Ons bloed is in verschillende vormen actief in het lichaam. In de rode bloedcellen zit ijzer verpakt in de vorm van hemoglobine, in de spiercellen als myoglobine, en in enzymen en bij andere stofwisselingsprocessen in de vorm van heemproteinen en transferrine.

Ferritine

Daarnaast houdt het lichaam circa dertig procent van het ijzer in voorraad. Dit ijzer is bekend als ferritine. Voor een volwassene gaat het om een voorraad van ongeveer drie gram in de lever, de milt en het beenmerg. In tijden van nood – wanneer de voeding te weinig ijzer levert – wordt de voorraad aangeboord. Zit er langdurig veel te weinig ijzer in de voeding, dan kan de voorraad uitgeput raken. Er ontstaat dan een ijzertekort, ook bekend als bloedarmoede (anemie).

Gevolgen van Ijzertekort

Het voedingscentrum heeft een duidelijk verhaal over Ijzertekort en geeft aan dat een tekort met name schadelijk is voor kinderen. “Kinderen hebben voldoende ijzer nodig om hun denkvermogen en spiercoördinatie te ontwikkelen. Deze effecten van een ijzertekort treden al op voordat er sprake is van bloedarmoede, en wordt daarom niet altijd tijdig herkend”.

Zwanger

Bij vrouwen die net zwanger zijn, kan een ijzertekort leiden tot een kortere zwangerschapsduur. IJzer speelt ook een belangrijke rol bij de vroege hersenontwikkeling van (jonge) kinderen en ijzergebrek (anemie) gedurende de zwangerschap. In de eerste levensjaren kan ijzergebrek aanleiding zijn voor een gestoorde cognitieve ontwikkeling, zoals van de geheugenfunctie en het leergedrag.

Symptomen van Ijzertekort

Maar wat zijn nou eigenlijk de symptomen die wijzen op een ijzertekort? Vermoeidheid, een bleke huid, een verminderd uithoudings- en prestatievermogen zijn een duidelijk symptoom van ijzertekort. Ook  het snel koud hebben en zogenaamde restless legs (rusteloze benen) kunnen wijzen op een mogelijk ijzertekort.

Bij een beginnend ijzertekort zijn er doorgaans geen symptomen. Symptomen ontstaan vaak pas als er gedurende langere tijd minder ijzer actief is in het lichaam en de voorraad in de milt en de lever is geslonken. De ernstigste vorm van ijzertekort, bekend als ijzergebreksanemie, doet zich voor wanneer ook het beenmerg nog maar weinig ijzer bevat.

Diagnose van Ijzertekort

Om vast te kunnen stellen of er sprake is van bloedarmoede, is bloedonderzoek noodzakelijk. Daarbij wordt meestal gekeken naar de concentratie van hemoglobine en ferritine in het bloed. Toch is dat niet voldoende. Of er werkelijk sprake is van een ijzertekort, wordt vastgesteld door de zogenaamde transferrine-receptor in het bloed te bepalen. Daaraan is te zien in hoeverre het lichaam om ijzer ‘vraagt’.

Een laag hemoglobinegehalte

Een laag hemoglobinegehalte alleen hoeft niet te betekenen dat het lichaam over te weinig ijzer beschikt. Zo heeft de weerstand van het lichaam tegen ziekten en aandoeningen grote invloed op het hemoglobinegehalte. Bij een infectie of ontsteking zet het lichaam het beschikbare ijzer in het bloed zoveel mogelijk op non-actief en slaat het op. Daardoor kunnen bacteriën, virussen of kwaadaardige cellen zich niet meer vermenigvuldigen, want daar hebben ze ijzer voor nodig. Ook in geval van een ontsteking in de dunne darm, zoals bij coeliakie of de ziekte van Crohn, is het mogelijk dat het hemoglobinegehalte van het bloed laag is. Het lichaam neemt het ijzer in eten dan niet goed op. Bij bepaalde aandoeningen doet extra ijzer meer kwaad dan goed. Daarom is het belangrijk alleen ijzerpreparaten te slikken na overleg met de arts.

Mogelijke waarden bij bloedonderzoek

Bepaling   Normale range1
Hemoglobine mannen: > 8,5 mmol/L
 vrouwen: > 7,5 mmol/L
 zwangeren: > 6,8 mmol/L (tot week 18, daarna > 6,5 mmol/L)
 anemie: vrouwen/kinderen: <6 mmol/L; mannen: <6,5 mmol/L
Ferritine 15-300 μg/L serum

Vragen over Ijzertekort

Heb je vragen of tips over ijzertekort? Heb je zelf ijzertekort? Geef hier een reactie of lees de reacties van andere bezoekers.

bronnen: NHG standaard anemie; Diagnostisch Handboek SAN en het voedingscentrum


68 Reacties

  1. mijn feritinne was 27 kreeg van de huisarts staaltabletten voor 3 maanden en hij steeg naar 35, veel klachten verdwenen, maar nu ik 8 weken niets slikt komen de klachten ook weer terug, denk dat hij weer zakt, kan dat zo snel

  2. goede ervaring met vloeibaar ijzersupplement Floradix van Salus.
    Lange tijd kampte ik met aanhoudend ijzergebrek. Zo laag dat ik geen bloed mocht doneren. IK voelde me niet voldoende fit door dat ijzergebrek, terwijl ik graag veel sport. Via huisarts verschillende ijzerpreparaten in tabletvorm gebruikt o.a. ferrofumaraat . Dat gaf geen positief resultaat. Het ijzergehalte bleef laag; en vervelende bijwerking was obstipatie. Dat schoot niet op.
    daarom gestopt.
    Pas toen ik in de natuurwinkel een keer bij toeval Floradix van Salus ontdekte, en uitprobeerde, kreeg ik een positief resultaat. Ik ging me beter voelen, en ….bij testen bleek telkens dat mijn hb-gehalte naar normaal is gestegen. Floradix vloeibaar werkt dus wel! Ik neem de vloeibare vorm in fles. Het product heeft een prima smaak en is van natuurlijke samenstelling, groenten en kruiden. Omdat het vloeibaar is is de opname door het lichaam gemakkelijker.
    Daarbij geeft het geen nadelige bijwerking; integendeel, ik meen te merken dat het zelfs licht laxerend werkt.
    Ik heb als test langere periodes met en zonder Floradix afgewisseld. En steeds bleek het hb pas weer op orde te komen bij opnieuw gebruiken van Floradix.

    ik kan het aanbevelen.

    • ’n Geweldige aanbeveling, ik ga het kopen en gebruiken, ben benieuwd of het mij helpt. Ik ben man en heb nu ’n HB van 5.4 met deze waarde krijg ik geen transfusie.

  3. Hoi ik ben al een ruime tijd moe en ook vaak duizelig, nu heb ik een forse vitamine d tekort en de b12 is aan de lage kant. Mij ferritine is 10 volgens mijn huisarts was dit goed, is mijn ferritine gehalte aan de lage kant? Verder moest ik maar vitamine d en b12 gaan slikken, mij hb is overgens 8
    Groetjes

  4. Hoi ik ben al een lange tijd moe en vaak duizelig, nu heb ik een forse vitamine d tekort en b12 aan de lage kant en mijn ferritine gehakte is 10.. Is mijn ferritine aan de lage kant? Volgens mijn arts was dit goed, ik moest voor de rest maar vitamines d en b12 slikken
    Groetjes monique

  5. Mijn moeder heeft al jaren met grote regelmaat bloedarmoede. Ze heeft hier een jaar lang ijzerinjecties gekregen, ook al een paar keer twee zakken bloed, toch blijft het terugkomen. Haar maag en darmen zijn al met een ingeslikte camera nagekeken, daar was alleen een klein maagzweer te zien, wat succesvol behandeld is. Ik maak me grote zorgen: ze is 81, heeft copd, kan niet heel lang lopen dus rijdt ze in een scootmobiel. Nu merk ik dat haar geheugen na het ziek zijn ( longontstekingen) steeds een beetje verder achteruit gaat. Ik denk dat deze combi, samen met weinig eten dit veroorzaakt. Hoe pak ik dit aan want de arts vindt het allemaal wel best zo, en mijn moeder houdt zich aan haar vast.

  6. Laat eens prikken op een tekort op vitamine D. Dit was ook bij het probleem na het ijzertekort. Een ernstig tekort aan vitamine D kan ook vermoeidheid geven, niet prettig voelen, trillingen.

REAGEER OP DIT BERICHT

Vul een reactie in ajb
Vul hier je naam in

Avatar
Mijn naam is Natascha en ik vind het leuk om je te informeren over het laatste nieuws op het gebied van dieet, voeding en gezondheid. Regelmatig schrijf ik artikelen en columns voor vetvrij.com