Afvallen in 2021

deel 1 van 2 – lees ook deel 2: Eetstoornis Symptomen Herkennen en Behandelen

Eetstoornissen….denk er niet te licht over!

Wat is een eetstoornis?

Een eetstoornis is een psychiatrische ziekte, die ernstige lichamelijke, psychische en psychosociale gevolgen heeft voor de patiënt en diens omgeving. Zo ernstig zelfs, dat van alle psychiatrische ziekten, mensen met een eetstoornis de grootste kans hebben om hieraan,direct of indirect, te overlijden. Dit risico is 6 keer zo groot bij anorexia, 3 keer bij boulimia en 2 keer bij BED.

Het gaat om stoornissen in het doen én denken rondom eten.

Kenmerken Anorexia Nervosa

  • weigering het lichaamsgewicht aan te houden op of boven een voor de leeftijd en lengte minimaal normaal gewicht. Hetgeen leidt tot een lichaamsgewicht van minder dan 85 procent van het te verwachten gewicht
  • intense angst in gewicht toe te nemen of dik te worden, terwijl er juist sprake is van ondergewicht
  • stoornis in de manier waarop iemand zijn of haar lichaamsgewicht en figuur beleeft
  • onevenredig grote invloed van het lichaamsgewicht en figuur op het oordeel over zichzelf
  • ontkenning van de ernst van het huidige lage lichaamsgewicht
  • bij vrouwen en meisjes, het 3 maanden achter elkaar uitblijven van de menstruatie

Kenmerken van Boulimia Nervosa

  • steeds terugkerende periodes van eetbuien. Typisch voor zo’n periode zijn: het binnen een beperkte tijd (bijv. twee uur) eten van een hoeveelheid voedsel, die absoluut groter is dan wat de meeste mensen in eenzelfde periode en onder dezelfde omstandigheden zouden (kunnen) eten
  • een gevoel de controle over het eten tijdens die periode kwijt te zijn. Het gevoel dat men niet zelf kan stoppen met eten of niet kan bepalen wat of hoeveel men eet
  •  steeds terugkerende periodes van inadequaat compenserend gedrag om gewichtstoeneming te voorkomen zoals: zelfopgewekt braken, het misbruik van laxeermiddelen, plaspillen, klysma’s, vasten of overmatige lichaamsbeweging
  •  het oordeel over zichzelf wordt in onevenredige mate beïnvloed door het figuur en het gewicht

Binge-eating disorder (BED)

Kenmerken van Binge-eating disorder (BED) of (vr)eetbuistoornis

Steeds terugkerende periodes van eetbuien, zoals bij Boulimia hierboven. Deze eetbuien gaan gepaard met drie (of meer) van de volgende criteria:

  • veel sneller dan normaal eten
  • dooreten tot een ongemakkelijk vol gevoel is bereikt
  • grote hoeveelheden voedsel eten zonder fysieke honger te voelen
  • na het overeten walgen van zichzelf, zich depressief of erg schuldig voelen

Deze eetbuien worden echter niet gecompenseerd door bijv. zelf opgewekt braken, laxeermiddelen of overdreven lichaamsbeweging. Gevolg hiervan is dat mensen met deze stoornis steeds dikker worden. Dit beïnvloed weer op een negatieve manier het zelfbeeld en lichaamsbeeld, waardoor de wens om te lijnen en daarmee het risico op overeten of eetbuien weer toeneemt.

Wie zijn er gevoelig voor?

Het zijn vaak hooggevoelige (HSP), intelligente en onzekere mensen, voor wie presteren en perfectie erg belangrijk zijn. Daarnaast zijn ze vaak erg afhankelijk van de mening van anderen, geneigd zich aan te passen en hebben ze een groot verantwoordelijkheidsgevoel.

In welke periode ontwikkelt zich een eetstoornis?

Het ontwikkelen van een eetstoornis, begint meestal in de (pre) puberteit en in de jong -volwassenheid. De lichamelijke veranderingen, het (leren) omgaan met de andere sekse en het niet weten hoe de toekomst vorm te moeten geven, kan jongeren erg onzeker maken. En dat geldt zeker niet alleen voor meisjes, ook jongens kunnen een eetstoornis ontwikkelen. Zelfs heel jonge kinderen van nog maar 8 of 9 jaar lijden al aan een eetstoornis. Volgens mij heeft dit ook deels te maken met de enorme aandacht voor overgewicht en gezond eten, vanuit de overheid, de school en de maatschappij. Dit maakt dat er al vroeg een grote druk op slank en gezond ligt, ook bij kleuters. Op de school van mijn kleinzoon in groep 1 zijn er al 3 verplichte gruitdagen ingevoerd. Gruitdagen? Ja, op die dagen mogen die kleintjes alleen groenten en/of fruit eten, naast een volkoren boterham met ‘verantwoord’ beleg. En daar wordt strikt de hand aan gehouden. In het begin had hij eens een pakje volkoren crackers o.i.d. meegekregen, maar dat werd onmiddellijk afgepakt en werd er een appel voor hem geregeld. Op snoep trakteren is natuurlijk al heel lang verboden. Hierdoor wordt erg de nadruk gelegd op gruit is gezond, snoep is ongezond. Van gruit wordt je sterk, dat is goed, van snoep wordt je dik en dat is slecht. Zo leren ze a.h.w.,alle goede bedoelingen ten spijt, dat het beter is om slank te zijn dan dik. Kinderen die daar gevoelig voor zijn (zie aanleg en psychische factoren) kunnen dit vertalen als: ‘ik ben goed als ik slank ben, maar slecht als ik dik ben’.

Hoe ontstaat een eetstoornis

Daar is niet één duidelijke oorzaak voor aan te wijzen, maar is het gevolg van een combinatie van meerdere risicofactoren, zoals o.a.:

Genetische factor/aanleg

Familieleden van personen met een eetstoornis lopen een hoger risico om ook een eetstoornis te ontwikkelen.

Culturele factoren

Eetstoornissen komen vooral voor in samenlevingen en culturen waarin slank-zijn gezien wordt als een ideaal, zoals in onze westerse maatschappij. In landen waarbij het gewicht en figuur van vrouwen geen belangrijke rol spelen, komen nauwelijks eetstoornissen voor.