Het alkaline dieet is een van de weinige diëten die er niet op gericht zijn om af te vallen. Doel van het alkaline dieet, ook wel basische dieet genoemd, is om de verhouding tussen zure en basische voedingsstoffen in je lichaam te herstellen. De gedachte hierachter is dat ‘zure’ voeding na verbranding ook zure afvalstoffen achterlaat, zoals urinezuur, looizuur en azijnzuren. Alkalische voedingsmiddelen laten juist alkalische afvalstoffen achter, waaronder magnesium en kalium.

Het alkaline dieet is daarmee een nieuwe, interessante benadering van voeding. In dit artikel lees je dan ook hoe het alkaline dieet werkt en of het effectief is. Je leest ook hoe het de proefpersonen verging die het dieet volgden.

Wat is het alkaline dieet?

In het alkaline dieet let je heel bewust op de voedingsstoffen die je eet. Uitgangspunt is dat de meeste mensen ongeveer 60% zure voedingsmiddelen eten, terwijl dit idealiter slechts 20% zou moeten zijn. In andere woorden, tachtig procent van onze voedingsmiddelen zouden basisch (alkalisch) moeten zijn.

Het alkaline dieet wordt op verschillende manieren gepromoot. Er zijn tal van lijstjes waarin aangegeven wordt welke voedingsmiddelen alkalisch zijn (dus goed) en welke voedingsmiddelen zuur zijn (en je dus beter kunt vermijden). Uiteraard zijn er ook een aantal kookboeken gemaakt met alkaline recepten.

Voor wie is het geschikt?

In principe is het alkaline dieet voor iedereen geschikt.

Is het effectief?

Als we kijken naar de wetenschap dan zien we dat er weinig overtuigend bewijs is dat een alkaline dieet helpt. In een van de meest uitgebreide onderzoeken werd aangetoond dat er een paar minieme gezondheidsvoordelen zijn, maar dat er ook tekorten aan bijvoorbeeld calcium kunnen optreden als je een alkaline dieet volgt (bron). Ook voor de claim dat een alkaline dieet helpt om kanker te voorkomen is geen enkel bewijs gevonden (bron).

Kleine voordelen

Het enige overtuigende bewijs van gezondheidsvoordelen van een alkaline dieet is voor mensen met nierproblemen. De nieren functioneren beter als er minder zuren in de voeding zitten (bron). Een andere studie toont aan dat een alkalisch dieet helpt om de spiermassa te beschermen in volwassenen van middelbare leeftijd. Dit effect komt echter door het eten van kalium (wat een basische stof is), in aanvulling op eiwitten (die over het algemeen zuur zijn) (bron).

Hoe verging het de proefpersonen?

We hebben een aantal proefpersonen op een alkaline dieet gezet. Twee proefpersonen hebben overgewicht en eten ongezond. Drie andere proefpersonen hebben een gezond gewicht en eten doorgaans gezond.

alkaline zuurbase dieet
alkaline zuurbase dieet

De proefpersonen met overgewicht verloren ieder 2 kilo in de maand dat ze het alkaline dieet volgden. Tot zover het goede nieuws. Het slechte nieuws was dat alle deelnemers moeite hadden met het volgen van het dieet. Het vereist met name in het begin veel energie om op lijstjes te kijken om te checken of producten basisch zijn of zuur. Dit komt ook omdat het soms onlogisch is (voor ons gevoel). Zo is een citroen alkalisch. Een van de proefpersonen die normaal al gezond eet stopte dan ook met het dieet.

2hf

Na afloop van de maand waarin het alkaline dieet gevolgd werd, voelden de twee mensen met overgewicht zich beter. Logisch, zij waren gezond gaan eten. De deelnemers die altijd al met gezonde voeding bezig waren merkten eigenlijk geen verschil.

Wat kost het alkaline dieet?

Als je aan de hand van lijstjes op het internet je boodschappen koopt, dan kost het alkaline dieet je in feite niets. Gezonde voeding is helaas vaak wel iets duurder dan ongezonde voeding, maar het dieet is dus niet duurder dan andere diëten.

De Voordelen

De producten die je eet als je het alkalische dieet volgt zijn zeer gezond. Op lijstjes met alkalische voedingsmiddelen staat niets dat ook maar enigszins als ongezond kan worden beschouwd. In die zin werkt het alkalische dieet dus ook, je gaat je beter voelen als je gezonder gaat eten.

De Nadelen

Het alkaline dieet is erg intensief om te volgen. Bereid je voor op uitgebreide gesprekken met obers in restaurants over de precieze ingrediënten van een gerecht. Stel je erop in dat dat je voor iedere maaltijd uitgebreid een berekening moet maken of je maaltijd wel voldoende alkalische voedingsmiddelen bevat. Een van de proefpersonen die altijd gezond eet stopte na twee weken met het dieet. ‘Ik eet bijna hetzelfde als anders, maar ik ben drie keer zoveel tijd kwijt om alles te plannen.’

Conclusie

Als je goed met voeding bezig bent, eet je waarschijnlijk sowieso wel gezond. Er is dan een kleine kans dat je iets te veel zure voedingsmiddelen binnen krijgt, maar dat is niet zo’n ramp. Als je niet zo goed met voeding bezig bent, dan kun je maar beter gewoon gezond eten kiezen dat je lekker vindt, in plaats van te kijken naar de zuurheid van het voedsel.

Het bewijs dat een alkaline dieet ook echt helpt is flinterdun. De kans is dus groot dat het dieet je te veel tijd kost. Dit zorgt er uiteindelijk alleen maar voor dat je eerder terugvalt in oude, minder gezonde voedingsgewoonten. Of om het op een andere manier te zeggen; als je gewoon gezond eet, dan eet je vanzelf meer basische producten.

Groeten,

Reageer op dit artikel

REAGEER ZONDER FACEBOOK

Vul een reactie in ajb
Vul hier je naam in

1 reactie

  1. Ik heb het onderzoek gelezen waaruit je opmaakt dat het alkaline eetpatroon kan leiden tot calcium tekort [1]. Misschien heb ik eroverheen gelezen, maar ik kan dit niet terugvinden. Kun je me verwijzen naar het stukje?

    Je schrijft: Het vereist met name in het begin veel energie om op lijstjes te kijken om te checken of producten basisch zijn of zuur. Het is toch heel simpel wanneer je kijkt naar de hoofdlijnen? Groenten en fruit = base-vormend, al het andere verzurend. Dat maakt het een stuk makkelijker. In je conclusie schrijf je toch ook: als je gewoon gezond eet, dan eet je vanzelf meer basische producten.

    Verder lees ik: Op lijstjes met alkalische voedingsmiddelen staat niets dat ook maar enigszins als ongezond kan worden beschouw. Dat is echter onjuist. Kokosmakronen zijn bijvoorbeeld base-vormend (PRAL-waarde -1,1), dat zou ik nu ook weer niet gezond willen noemen. Zalm is sterk verzurend (PRAL +9,8) en de Gezondheidsraad adviseert juist minimaal één keer per week vette vis te eten vanwege de gezondheidsvoordelen. Verzurend of base-vormend zegt dan ook niets over gezond of ongezond, het gaat om een goede balans tussen die twee. Een balans die in ons Westerse eetpatroon zoek is, zie ook het onderzoek waar je naar verwijst [1].

    Ikzelf bereid me dan ook niet voor op uitgebreide gesprekken met obers in restaurants over de precieze ingrediënten van een gerecht. Je kunt dat prima compenseren door op andere moment wat extra groenten op te scheppen. Het gaat om de totale balans en niet om één maaltijd. Je kunt overigens ook gewoon een salade kiezen, dan zit je al snel goed.

    Kortom het is, net als elk andere eetpatroon of elke andere voedingsrichtlijn, een insteek om gezond te eten.

    Het bewijs lijkt mij ook niet bepaald flinterdun, kijkende naar het onderzoek waar ze zelf naar verwijst [1]. Daar lees ik in de conclusie toch echt:


    Er is geen substantieel bewijs dat het Alkaline dieet / eetpatroon de gezondheid van de botten beschermt tegen osteoporose. Echter kan het Alkaline dieet / eetpatroon resulteren in een aantal voordelen voor de gezondheid, zoals:

    * De hoeveelheid groenten en fruit in een Alkaline dieet zou de Kalium / Natrium verhouding verbeteren en de gezondheid van botten bevorderen. Het kan spieratrofie (het dunner en minder krachtig worden van de spieren) verminderen, evenals het verzachten/verminderen van andere chronische ziekten zoals hypertensie (hoge bloeddruk) en beroertes.
    * De resulterende toename van het groeihormoon met een Alkaline dieet kan vele positieve effecten hebben op de gezondheid van hart- en bloedvaten en kan het geheugen en cognitie (processen die betrokken zijn bij het verwerven en verwerken van informatie) verbeteren.
    * Een verhoging van intracellulair magnesium, die vereist is voor de functie van vele enzymsystemen, is een ander voordeel van het alkalische dieet. Beschikbare magnesium, die nodig is om vitamine D te activeren, kan talrijke bijkomende voordelen opleveren in de vitamine D apocriene / eccriene systemen (zweetklieren).
    * Alkaline kan leiden tot extra voordeel voor sommige chemotherapeutische middelen die een hogere pH-waarde nodig hebben.

    Het Alkaline dieet kan de kans op morbiditeit en mortaliteit van chronische ziekten verminderen. Meer onderzoek is echter wel nodig.

    Ook zijn er ontzettend veel onderzoeken gedaan naar het eetpatroon. Wel ben ik met je eens dat er de meest onnozele claims online te vinden zijn. Zoals dat baking-soda en citroen kanker zou genezen. Dat is inderdaad onzin.

    1. Schwalfenberg, Gerry K. “The alkaline diet: is there evidence that an alkaline pH diet benefits health?.” Journal of environmental and public health 2012 (2011).

Klik hier voor meer ervaringen

drs. Miriam Amstel

Al van jongs ben ik bezig met het creëren van deze gezonde levensstijl. De factoren beweging, gezonde voeding en ontspanning hebben ervoor gezorgd dat ik in balans ben. Ik ben gediplomeerd voedingsdeskundige, hormoontrainer, (dieet)psycholoog, orthomoleculair voedings- en supplement adviseur. De afgelopen jaren heb ik duizenden mensen geholpen bij het creëren van een gezonde levensstijl. Ik zie het als een uitdaging om te bloggen voor kwalitatief hoogwaardige websites als vetvrij.com en zou het leuk vinden als je een reactie achterlaat bij mijn artikelen.